Bayesian ANOVA
v1.0.2
Spor Bilimleri bağlamı — 3+ grup ortalama farkını BF₁₀ ile sınar. diyet_tipi (Karbonhidrat, Yüksek Protein, Karma) gruplarının dayaniklilik_metre üzerinde etkisi olup olmadığını doğrudan kanıt olarak raporlar.
1-way / 2-wayEtkileşim BFEtki başına BF bar grafikpingouin tabanlı + BIC fallback
🎯 Ne işe yarar?
Klasik F-test ve p-değeri yerine her etki için (ana etki + etkileşim) ayrı BF₁₀ verir; “hangi etki gerçekten önemli?” sorusuna doğrudan cevap.
📌 Ne zaman kullanılır?
- Spor Bilimleri’nde 3+ tedavi/kategori karşılaştırması — Karbonhidrat vs Yüksek Protein vs Karma
- Etkileşim varsa (2-way) — etkileşim BF₁₀ ana etki BF₁₀’undan büyük ise yorumda yön değiştirir
- Replikasyon: “etki yok” sonucunu kanıtla raporlamak
⚙ Varsayımlar
- Sürekli DV (dayaniklilik_metre); kategorik faktör(ler) (diyet_tipi).
- Bağımsız gözlemler, gruplar dengeli yakın olsun.
- Varyans homojenliği — pingouin BF hesabı için varsayılır.
📊 MerQur’da Nasıl Çalıştırılır?
Panel atamaları (programdaki form alanları):
- Sütunlar:
{'dv': 'deger', 'factor1': 'faktor1', 'factor2': 'faktor2'} - Parametreler:
{}
📊 Örnek Veri Seti — Spor Bilimleri
ℹ Not: Aşağıdaki senaryo, MerQur çıktısı ve yorum, gerçek örnek veri seti MerQur’da çalıştırılarak elde edilmiştir. Kendi verinizdeki sayısal sonuçlar farklılık gösterecektir; buradaki amaç analizin uçtan uca nasıl kurgulandığını ve yorumlandığını göstermektir.
🎬 Örnek Dosya
Bu analiz, Spor Bilimleri alanına ait aşağıdaki örnek veri seti üzerinden gösterilmiştir:
Spor_Bilimleri/103_bayesian_anova_2yonlu.xlsx
🎬 Senaryo
Bir ölçümün iki faktöre göre farkını Bayesçi ANOVA ile inceliyoruz. Faktör etkilerinin kanıt gücü için uygun bir yöntemdir.
⚙️ Değişken Seçimi
- Bağımlı değişken: value
- Faktör (kategorik): factor1
- 2. Faktör: factor2
Veri Önizleme (İlk 5 Satır)
| factor1 | factor2 | value |
|---|---|---|
| A | X | 49.25 |
| A | X | 58.89 |
| A | X | 45.54 |
| A | X | 45.07 |
| A | X | 51.21 |
n = 120 · Sütunlar: factor1, factor2, value
📈 MerQur Çıktısı
─────────────────────────────────────────────
factor1: BF10 = 76099 (çok güçlü kanıt) sonuç: value, faktörler: factor1, factor2
💬 MerQur Yorumu
Bir ölçümün iki faktöre göre farkını Bayesçi ANOVA ile inceledik: factor1 için BF10 ~ 76,000 ile çok güçlü kanıt. Bayesçi ANOVA, faktörlerin ve etkileşimlerinin etkisini Bayes faktörleriyle karşılaştırır; hangi modelin (hangi etkilerin) veriyi en iyi açıkladığını olasılıklı olarak sıralar. Klasik ANOVA’nın “reddet/reddetme” kararından farklı olarak, modeller arası göreli desteği niceler. Spor bilimlerinde faktör etkilerinin kanıt gücünü karşılaştırmada kullanılır.
⚠ Sık Hatalar
- Pairwise karşılaştırma için ayrı Bayesian t-testleri kullanın; BF₁₀ aşırı yorumlamayın.
- Dengesiz gruplar BF tahminini etkiler.
- Etkileşim varsa ana etki yorumunu etkileşimle birlikte değerlendirin.
📚 MerQur’a Atıf
Örücü, Ö. K. (2026). MerQur: Bütünleşik Akademik Veri Analizi ve Raporlama Platformu [Bilgisayar Yazılımı] (Sürüm 1.0.0). https://doi.org/10.53463/merqur.2026001
📝 Üretim Notu — Bu sayfadaki örnek veri sentetik olarak üretilmiştir (sabit SEED=42, generator: samples/Ileri_Duzey_v102/_generate_v102_datasets.py). Sayfa içeriği Anthropic Claude desteği ile hazırlanmış, akademik doğruluk yazar tarafından kontrol edilmiştir.