Çoklu Doğrusal Regresyon
Çoklu Doğrusal Regresyon, MerQur’da otomatik uygulanan istatistiksel analizlerden biridir. Bu sayfada Eğitim Bilimleri alanına ait örnek veri seti üzerinde analizin nasıl uygulandığı, MerQur çıktısının nasıl görüneceği ve APA 7 formatında nasıl raporlanacağı temsilî olarak gösterilmiştir.
🎯 Ne işe yarar?
Çoklu Doğrusal Regresyon, ilgili veri türü için gerekli tüm varsayım kontrollerini (normallik, varyans homojenliği, vb.) arka planda otomatik uygular ve sonuçları açık bir tablo + grafik ile sunar. APA 7 standardında otomatik yorumlama, Cohen’s d/η²/R² gibi etki büyüklükleri ve %95 güven aralıkları raporlanır.
📌 Ne zaman kullanılır?
- Eğitim Bilimleri alanına ait ölçümlerin istatistiksel analizinde
- Akademik yayın için APA 7 uyumlu sonuç tabloları üretmek için
- Hipotez sınama ve karar verme süreçlerinde
- Lisans / yüksek lisans / doktora tezlerinde uygun yöntem seçimi sonrasında
📐 Varsayımlar
- Uygun ölçek — Değişkenler analizin gerektirdiği ölçek düzeyinde (nominal/ordinal/aralık/oran) olmalı
- Bağımsız gözlemler — Gözlemler birbirinden bağımsız bireylerden gelmiş olmalı
- Yeterli örneklem — Analiz için minimum n gereksinimi karşılanmalı
- Aykırı değer kontrolü — Aykırı değerler tespit edilip değerlendirilmeli
Varsayımlar bozulursa MerQur otomatik olarak non-parametrik veya sağlam (robust) alternatife yönlendirir.
🛠 MerQur’da Nasıl Yapılır?
Veriyi yükle. Dosya → Aç menüsünden örnek dosyayı seç. MerQur sütun tiplerini otomatik tespit eder.
Analizi seç. Sol kenardan Çoklu Doğrusal Regresyon‘yi seç.
Panel atamaları (programdaki form alanları):
- Hedef Sütun:
GPA - Bağımsız (Özellikler):
['ogrenci_id', 'calisma_saat', 'motivasyon', 'ebeveyn_egitim_yil', 'devamsizlik_gun']
Opsiyonel ayarlar. Etki büyüklüğü ✓ · %95 güven aralığı ✓ · Varsayım kontrolleri (otomatik).
▶ Çalıştır butonuna bas. Sonuçlar tablo + grafik olarak otomatik üretilir.
📄 Word’e Aktar. APA 7 formatında, italik istatistik sembolleriyle rapor.
📊 Örnek Veri Seti — Eğitim Bilimleri
ℹ Not: Aşağıdaki senaryo, MerQur çıktısı ve yorum, gerçek örnek veri seti MerQur’da çalıştırılarak elde edilmiştir. Kendi verinizdeki sayısal sonuçlar farklılık gösterecektir; buradaki amaç analizin uçtan uca nasıl kurgulandığını ve yorumlandığını göstermektir.
🎬 Örnek Dosya
Bu analiz, Eğitim Bilimleri alanına ait aşağıdaki örnek veri seti üzerinden gösterilmiştir:
Egitim_Bilimleri/39_multiple_regression_GPA.xlsx
🎬 Senaryo
Öğrencilerin akademik ortalamasını hangi etkenlerin yordadığını incelemek istedik. Yordayıcı değişken olarak günlük çalışma saati (study_hour), motivasyon (motivation), anne-baba eğitim yılı (parent_education_year) ve devamsızlık gün sayısını (absenteeism_day); sonuç değişkeni olarak da akademik ortalama GPA’yi ölçtük. Amacımız bu dört değişkenin birlikte GPA’yi ne kadar açıkladığını ve her birinin bağımsız katkısını görmekti. Sürekli bir sonuç değişkenini birden çok yordayıcıyla açıklayan Çoklu Doğrusal Regresyon bu amaç için uygundur.
⚙️ Değişken Seçimi
- Öngörücüler: study_hour
- Öngörücüler: motivation
- Öngörücüler: parent_education_year
- Öngörücüler: absenteeism_day
- Bağımlı değişken: GPA
- >> GELİŞMİŞ PARAMETRELER (formda opsiyonel — ne işe yarar):
- Sağlam standart hatalar (HC0-HC3): heteroskedastisiteye dayanıklı SE; küçük n’de HC3 önerilir.
- Standartlaştırılmış (beta) katsayılar: göreli etkiyi karşılaştırmak için.
- (VIF, Durbin-Watson, Breusch-Pagan, artık Shapiro tanılamaları zaten raporlanır.)
Veri Önizleme (İlk 5 Satır)
| student_id | study_hour | motivation | parent_education_year | absenteeism_day | GPA |
|---|---|---|---|---|---|
| 1.0 | 21.9 | 3.86 | 8.0 | 11.0 | 3.31 |
| 2.0 | 6.4 | 3.48 | 16.0 | 5.0 | 2.65 |
| 3.0 | 16.5 | 4.19 | 12.0 | 5.0 | 3.02 |
| 4.0 | 1.0 | 3.55 | 8.0 | 1.0 | 2.47 |
| 5.0 | 13.0 | 3.0 | 12.0 | 8.0 | 3.12 |
n = 200 · Sütunlar: student_id, study_hour, motivation, parent_education_year, absenteeism_day, GPA
📈 MerQur Çıktısı
💬 MerQur Yorumu
GPA’yi dört değişkenden — çalışma saati, motivasyon, ebeveyn eğitimi, devamsızlık — tahmin eden çoklu doğrusal regresyon kurduk. Model orta-güçlü düzeydedir: değişkenler birlikte GPA varyansının %58’ini açıklıyor (R2 = 0.58). Bu, eğitimde iyi bir açıklama oranıdır; başarı çok faktörlüdür ve %58 anlamlı bir kısmını yakalamaktadır; geri kalan, ölçülmeyen faktörler (yetenek, öğretmen, ev ortamı) ile bireysel farklardan kaynaklanır. Böyle bir model, hangi değişkenin başarıya en çok katkı yaptığını gösterir ve risk altındaki öğrencileri erkenden belirlemeye yarar. Çoklu regresyon, sürekli bir çıktıyı birden çok sürükleyiciyle açıklamanın temel aracıdır.
⚠ Sık Yapılan Hatalar
- Veri tipini yanlış belirlemek (örn. kategorik değişkeni numerik olarak yüklemek)
- Varsayım kontrollerini atlayıp doğrudan p-değerine bakmak
- Etki büyüklüğünü raporlamamak — APA 7 hem p hem etki büyüklüğü ister
- Çoklu karşılaştırmada Tip I hatası düzeltmesi (Bonferroni/Tukey) yapmamak
- n yetersiz olduğunda non-parametrik alternatife geçmemek
📹 Video Anlatım
Bu analizin Eğitim Bilimleri dosyası üzerinden uçtan uca uygulanışı için aşağıdaki videoyu izleyebilirsin.
▶ Çoklu Doğrusal Regresyon — video anlatım
Bu bölüm, Regresyon videosunun içinde yer alıyor (9 analiz, tek video). Aşağıdaki bağlantı doğrudan 0:00 dakikasından, bu analizin anlatıldığı yerden başlar.
🧪 Fen Bilimleri ve Matematik · 🏛 Mimarlık, Planlama ve Tasarım · ⚙ Mühendislik · 🏥 Sağlık Bilimleri · 📊 Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler · 🏃 Spor Bilimleri · 🌾 Ziraat, Orman ve Su Ürünleri
📚 Bu Analizi Yaptıysanız MerQur’u Atıf Yapın
MerQur’u kullanarak bilimsel bir çalışmada bu analizi gerçekleştirdiyseniz, akademik atıf zorunluluğu kapsamında lütfen aşağıdaki atfı kullanın (APA 7):
Örücü, Ö. K. (2026). MerQur: Bütünleşik Akademik Veri Analizi ve Raporlama Platformu [Bilgisayar Yazılımı] (Sürüm 1.0.0). https://doi.org/10.53463/merqur.2026001
BibTeX, RIS, EndNote ve İngilizce karşılığı için: tüm atıf formatları →
- American Psychological Association. (2020). Publication manual of the American Psychological Association (7th ed.).
- Field, A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS Statistics (5th ed.). Sage.
- Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum.