Tek Yönlü ANOVA
Tek Yönlü ANOVA, MerQur’da otomatik uygulanan istatistiksel analizlerden biridir. Bu sayfada Ziraat, Orman ve Su Ürünleri alanına ait örnek veri seti üzerinde analizin nasıl uygulandığı, MerQur çıktısının nasıl görüneceği ve APA 7 formatında nasıl raporlanacağı temsilî olarak gösterilmiştir.
🎯 Ne işe yarar?
Tek Yönlü ANOVA, ilgili veri türü için gerekli tüm varsayım kontrollerini (normallik, varyans homojenliği, vb.) arka planda otomatik uygular ve sonuçları açık bir tablo + grafik ile sunar. APA 7 standardında otomatik yorumlama, Cohen’s d/η²/R² gibi etki büyüklükleri ve %95 güven aralıkları raporlanır.
📌 Ne zaman kullanılır?
- Ziraat, Orman ve Su Ürünleri alanına ait ölçümlerin istatistiksel analizinde
- Akademik yayın için APA 7 uyumlu sonuç tabloları üretmek için
- Hipotez sınama ve karar verme süreçlerinde
- Lisans / yüksek lisans / doktora tezlerinde uygun yöntem seçimi sonrasında
📐 Varsayımlar
- Uygun ölçek — Değişkenler analizin gerektirdiği ölçek düzeyinde (nominal/ordinal/aralık/oran) olmalı
- Bağımsız gözlemler — Gözlemler birbirinden bağımsız bireylerden gelmiş olmalı
- Yeterli örneklem — Analiz için minimum n gereksinimi karşılanmalı
- Aykırı değer kontrolü — Aykırı değerler tespit edilip değerlendirilmeli
Varsayımlar bozulursa MerQur otomatik olarak non-parametrik veya sağlam (robust) alternatife yönlendirir.
🛠 MerQur’da Nasıl Yapılır?
Veriyi yükle. Dosya → Aç menüsünden örnek dosyayı seç. MerQur sütun tiplerini otomatik tespit eder.
Analizi seç. Sol kenardan Tek Yönlü ANOVA‘yi seç.
Değişken atamaları.
- Değişken 1:
tur - Değişken 2:
DBH_cm
Opsiyonel ayarlar. Etki büyüklüğü ✓ · %95 güven aralığı ✓ · Varsayım kontrolleri (otomatik).
▶ Çalıştır butonuna bas. Sonuçlar tablo + grafik olarak otomatik üretilir.
📄 Word’e Aktar. APA 7 formatında, italik istatistik sembolleriyle rapor.
📊 Örnek Veri Seti — Ziraat, Orman ve Su Ürünleri
ℹ Not: Bu sayfadaki MerQur çıktısı ve yorum tabloları analizin anlaşılmasına yönelik temsilîdir. Gerçek verinizdeki sayısal sonuçlar farklılık gösterebilir; YouTube video anlatımıyla bu sayfa birebir aynı olmak zorunda değildir.
🎬 Video Çekiminde Kullanılan Dosya
Bu sayfanın YouTube video anlatımı, Ziraat, Orman ve Su Ürünleri alanı için aşağıdaki örnek dosya üzerinden çekilmiştir:
06_Tek_Yönlü_ANOVA / Ziraat_Orman_Muhendislik__06_anova_tur_DBH.xlsx
Veri Önizleme (İlk 5 Satır)
| agac_id | tur | DBH_cm | yas_yil |
|---|---|---|---|
| 1 | Karaçam | 30.10 | 56 |
| 2 | Karaçam | 25.80 | 55 |
| 3 | Karaçam | 21.00 | 62 |
| 4 | Karaçam | 26.90 | 51 |
| 5 | Karaçam | 28.40 | 38 |
n = 140 · Sütunlar: agac_id, tur, DBH_cm, yas_yil
MerQur Çıktısı (Temsilî)
MerQur Yorumu (Düz Anlatım)
Tek Yönlü ANOVA, tur düzeylerinin yas_yil üzerindeki etkisinin anlamlı olduğunu göstermiştir (p < .001, η²p = .31, orta-büyük etki). Tukey HSD post-hoc karşılaştırmaları hangi gruplar arasında anlamlı fark olduğunu belirler.
APA 7 Yorumu (Akademik Format · Temsilî)
tur değişkeninin yas_yil üzerinde anlamlı etkisi vardır, F(2, 137) = 24.82, p < .001, η²p = .31. Etki büyüklüğü Cohen (1988) ölçütlerine göre orta-büyük düzeydedir. Tukey HSD post-hoc karşılaştırmaları, gruplar arasındaki anlamlı farkları ortaya koymuştur.⚠ Sık Yapılan Hatalar
- Veri tipini yanlış belirlemek (örn. kategorik değişkeni numerik olarak yüklemek)
- Varsayım kontrollerini atlayıp doğrudan p-değerine bakmak
- Etki büyüklüğünü raporlamamak — APA 7 hem p hem etki büyüklüğü ister
- Çoklu karşılaştırmada Tip I hatası düzeltmesi (Bonferroni/Tukey) yapmamak
- n yetersiz olduğunda non-parametrik alternatife geçmemek
📹 Video Anlatım
Bu analizin Ziraat, Orman ve Su Ürünleri dosyası üzerinden uçtan uca uygulanışı için aşağıdaki videoyu izleyebilirsin.
▶ Tek Yönlü ANOVA — video anlatım
Bu bölüm, Veriye İlk Bakış ve Parametrik Testler videosunun içinde yer alıyor (13 analiz, tek video). Aşağıdaki bağlantı doğrudan 11:04 dakikasından, bu analizin anlatıldığı yerden başlar.
🎓 Eğitim Bilimleri · 🧪 Fen Bilimleri ve Matematik · 🏛 Mimarlık, Planlama ve Tasarım · ⚙ Mühendislik · 🏥 Sağlık Bilimleri · 📊 Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler · 🏃 Spor Bilimleri
📚 Bu Analizi Yaptıysanız MerQur’u Atıf Yapın
MerQur’u kullanarak bilimsel bir çalışmada bu analizi gerçekleştirdiyseniz, akademik atıf zorunluluğu kapsamında lütfen aşağıdaki atfı kullanın (APA 7):
Örücü, Ö. K. (2026). MerQur: Bütünleşik Akademik Veri Analizi ve Raporlama Platformu [Bilgisayar Yazılımı] (Sürüm 1.0.0). https://doi.org/10.53463/merqur.2026001
BibTeX, RIS, EndNote ve İngilizce karşılığı için: tüm atıf formatları →
- American Psychological Association. (2020). Publication manual of the American Psychological Association (7th ed.).
- Field, A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS Statistics (5th ed.). Sage.
- Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum.