CFA (Doğrulayıcı Faktör Analizi)
CFA (Doğrulayıcı Faktör Analizi), MerQur’da otomatik uygulanan istatistiksel analizlerden biridir. Bu sayfada Ziraat, Orman ve Su Ürünleri alanına ait örnek veri seti üzerinde analizin nasıl uygulandığı, MerQur çıktısının nasıl görüneceği ve APA 7 formatında nasıl raporlanacağı temsilî olarak gösterilmiştir.
🎯 Ne işe yarar?
CFA (Doğrulayıcı Faktör Analizi), ilgili veri türü için gerekli tüm varsayım kontrollerini (normallik, varyans homojenliği, vb.) arka planda otomatik uygular ve sonuçları açık bir tablo + grafik ile sunar. APA 7 standardında otomatik yorumlama, Cohen’s d/η²/R² gibi etki büyüklükleri ve %95 güven aralıkları raporlanır.
📌 Ne zaman kullanılır?
- Ziraat, Orman ve Su Ürünleri alanına ait ölçümlerin istatistiksel analizinde
- Akademik yayın için APA 7 uyumlu sonuç tabloları üretmek için
- Hipotez sınama ve karar verme süreçlerinde
- Lisans / yüksek lisans / doktora tezlerinde uygun yöntem seçimi sonrasında
📐 Varsayımlar
- Uygun ölçek — Değişkenler analizin gerektirdiği ölçek düzeyinde (nominal/ordinal/aralık/oran) olmalı
- Bağımsız gözlemler — Gözlemler birbirinden bağımsız bireylerden gelmiş olmalı
- Yeterli örneklem — Analiz için minimum n gereksinimi karşılanmalı
- Aykırı değer kontrolü — Aykırı değerler tespit edilip değerlendirilmeli
Varsayımlar bozulursa MerQur otomatik olarak non-parametrik veya sağlam (robust) alternatife yönlendirir.
🛠 MerQur’da Nasıl Yapılır?
Veriyi yükle. Dosya → Aç menüsünden örnek dosyayı seç. MerQur sütun tiplerini otomatik tespit eder.
Analizi seç. Sol kenardan CFA (Doğrulayıcı Faktör Analizi)‘yi seç.
Değişken atamaları.
- Değişken 1:
f1_1 - Değişken 2:
f1_2
Opsiyonel ayarlar. Etki büyüklüğü ✓ · %95 güven aralığı ✓ · Varsayım kontrolleri (otomatik).
▶ Çalıştır butonuna bas. Sonuçlar tablo + grafik olarak otomatik üretilir.
📄 Word’e Aktar. APA 7 formatında, italik istatistik sembolleriyle rapor.
📊 Örnek Veri Seti — Ziraat, Orman ve Su Ürünleri
ℹ Not: Bu sayfadaki MerQur çıktısı ve yorum tabloları analizin anlaşılmasına yönelik temsilîdir. Gerçek verinizdeki sayısal sonuçlar farklılık gösterebilir; YouTube video anlatımıyla bu sayfa birebir aynı olmak zorunda değildir.
🎬 Video Çekiminde Kullanılan Dosya
Bu sayfanın YouTube video anlatımı, Ziraat, Orman ve Su Ürünleri alanı için aşağıdaki örnek dosya üzerinden çekilmiştir:
77_CFA_Doğrulayıcı_Faktör_Analizi / Ziraat_Orman_Muhendislik__77_cfa_12_3.xlsx
Veri Önizleme (İlk 5 Satır)
| katilimci_id | f1_1 | f1_2 | f1_3 | f1_4 | f2_1 | f2_2 | f2_3 | f2_4 | f3_1 | f3_2 | f3_3 | f3_4 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 2 | 2 | 2 | 3 | 2 | 2 | 3 | 4 | 4 | 3 | 4 |
| 2 | 3 | 3 | 3 | 4 | 3 | 3 | 4 | 3 | 3 | 1 | 3 | 3 |
| 3 | 3 | 3 | 3 | 2 | 4 | 3 | 4 | 5 | 3 | 3 | 4 | 3 |
| 4 | 3 | 2 | 3 | 3 | 3 | 3 | 4 | 3 | 4 | 4 | 3 | 4 |
| 5 | 4 | 3 | 3 | 4 | 3 | 4 | 4 | 4 | 4 | 2 | 3 | 3 |
n = 280 · Sütunlar: katilimci_id, f1_1, f1_2, f1_3, f1_4, f2_1, f2_2, f2_3, f2_4, f3_1, f3_2, f3_3, f3_4
MerQur Çıktısı (Temsilî)
MerQur Yorumu (Düz Anlatım)
CFA (Doğrulayıcı Faktör Analizi), ilgili değişkenler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir bulgu ortaya koymuştur (p < .001). Detaylı sonuçlar ve görseller MerQur’un çıktı panelinde otomatik üretilir.
APA 7 Yorumu (Akademik Format · Temsilî)
f1_1 üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etki/ilişki gözlenmiştir (p < .001). Etki büyüklüğü orta-büyük düzeyde olup, bulguların pratik anlam taşıdığını göstermektedir. Detaylı rapor için MerQur’un APA 7 Word çıktısı kullanılabilir.⚠ Sık Yapılan Hatalar
- Veri tipini yanlış belirlemek (örn. kategorik değişkeni numerik olarak yüklemek)
- Varsayım kontrollerini atlayıp doğrudan p-değerine bakmak
- Etki büyüklüğünü raporlamamak — APA 7 hem p hem etki büyüklüğü ister
- Çoklu karşılaştırmada Tip I hatası düzeltmesi (Bonferroni/Tukey) yapmamak
- n yetersiz olduğunda non-parametrik alternatife geçmemek
📹 Video Anlatım
Bu analizin Ziraat, Orman ve Su Ürünleri dosyası üzerinden uçtan uca uygulanışı için aşağıdaki videoyu izleyebilirsin.
▶ CFA (Confirmatory Factor Analysis) — video anlatım
Bu bölüm, Anket ve Karmaşık Anket videosunun içinde yer alıyor (5 analiz, tek video). Aşağıdaki bağlantı doğrudan 5:24 dakikasından, bu analizin anlatıldığı yerden başlar.
🎓 Eğitim Bilimleri · 🧪 Fen Bilimleri ve Matematik · 🏛 Mimarlık, Planlama ve Tasarım · ⚙ Mühendislik · 🏥 Sağlık Bilimleri · 📊 Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler · 🏃 Spor Bilimleri
📚 Bu Analizi Yaptıysanız MerQur’u Atıf Yapın
MerQur’u kullanarak bilimsel bir çalışmada bu analizi gerçekleştirdiyseniz, akademik atıf zorunluluğu kapsamında lütfen aşağıdaki atfı kullanın (APA 7):
Örücü, Ö. K. (2026). MerQur: Bütünleşik Akademik Veri Analizi ve Raporlama Platformu [Bilgisayar Yazılımı] (Sürüm 1.0.0). https://doi.org/10.53463/merqur.2026001
BibTeX, RIS, EndNote ve İngilizce karşılığı için: tüm atıf formatları →
- American Psychological Association. (2020). Publication manual of the American Psychological Association (7th ed.).
- Field, A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS Statistics (5th ed.). Sage.
- Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum.