Binomial Test
Binomial Test, MerQur’da otomatik uygulanan istatistiksel analizlerden biridir. Bu sayfada Eğitim Bilimleri alanına ait örnek veri seti üzerinde analizin nasıl uygulandığı, MerQur çıktısının nasıl görüneceği ve APA 7 formatında nasıl raporlanacağı temsilî olarak gösterilmiştir.
🎯 Ne işe yarar?
Binomial Test, ilgili veri türü için gerekli tüm varsayım kontrollerini (normallik, varyans homojenliği, vb.) arka planda otomatik uygular ve sonuçları açık bir tablo + grafik ile sunar. APA 7 standardında otomatik yorumlama, Cohen’s d/η²/R² gibi etki büyüklükleri ve %95 güven aralıkları raporlanır.
📌 Ne zaman kullanılır?
- Eğitim Bilimleri alanına ait ölçümlerin istatistiksel analizinde
- Akademik yayın için APA 7 uyumlu sonuç tabloları üretmek için
- Hipotez sınama ve karar verme süreçlerinde
- Lisans / yüksek lisans / doktora tezlerinde uygun yöntem seçimi sonrasında
📐 Varsayımlar
- Uygun ölçek — Değişkenler analizin gerektirdiği ölçek düzeyinde (nominal/ordinal/aralık/oran) olmalı
- Bağımsız gözlemler — Gözlemler birbirinden bağımsız bireylerden gelmiş olmalı
- Yeterli örneklem — Analiz için minimum n gereksinimi karşılanmalı
- Aykırı değer kontrolü — Aykırı değerler tespit edilip değerlendirilmeli
Varsayımlar bozulursa MerQur otomatik olarak non-parametrik veya sağlam (robust) alternatife yönlendirir.
🛠 MerQur’da Nasıl Yapılır?
Veriyi yükle. Dosya → Aç menüsünden örnek dosyayı seç. MerQur sütun tiplerini otomatik tespit eder.
Analizi seç. Sol kenardan Binomial Test‘yi seç.
Panel atamaları (programdaki form alanları):
- Sütun:
gecti - expected_p:
0.5 - success_value:
1
Opsiyonel ayarlar. Etki büyüklüğü ✓ · %95 güven aralığı ✓ · Varsayım kontrolleri (otomatik).
▶ Çalıştır butonuna bas. Sonuçlar tablo + grafik olarak otomatik üretilir.
📄 Word’e Aktar. APA 7 formatında, italik istatistik sembolleriyle rapor.
📊 Örnek Veri Seti — Eğitim Bilimleri
ℹ Not: Aşağıdaki senaryo, MerQur çıktısı ve yorum, gerçek örnek veri seti MerQur’da çalıştırılarak elde edilmiştir. Kendi verinizdeki sayısal sonuçlar farklılık gösterecektir; buradaki amaç analizin uçtan uca nasıl kurgulandığını ve yorumlandığını göstermektir.
🎬 Örnek Dosya
Bu analiz, Eğitim Bilimleri alanına ait aşağıdaki örnek veri seti üzerinden gösterilmiştir:
Egitim_Bilimleri/18_binomial_sinav_achievement.xlsx
🎬 Senaryo
Bir sınavda 800 öğrencinin geçip geçmediğini (passed: 1 geçti, 0 kaldı) kaydettik ve öğrencilerin matematik ile fen (course: math, science) derslerine dağıldığını biliyoruz. Geçme oranının, belirlediğimiz teorik bir başarı oranı ile (örneğin %50) anlamlı olarak farklı olup olmadığını test etmek istiyoruz. Sonucun iki kategorili (geçti/kaldı) olduğu bu durumda, gözlenen başarı oranını beklenen bir oranla karşılaştıran Binom Testi en doğru yöntemdir.
⚙️ Değişken Seçimi
- Bağımlı değişken: passed
Veri Önizleme (İlk 5 Satır)
| student_id | class | course | passed |
|---|---|---|---|
| 1 | 11 | math | 1 |
| 2 | 11 | math | 0 |
| 3 | 11 | science | 1 |
| 4 | 12 | math | 1 |
| 5 | 12 | math | 1 |
n = 800 · Sütunlar: student_id, class, course, passed
📈 MerQur Çıktısı
💬 MerQur Yorumu
Bir sınavda geçme oranının şansa eşit (%50) olup olmadığını binom testiyle sınadık. Gözlenen oran 0.76’dır; öğrencilerin dörtte üçü geçmiştir. Bu oran %50’den anlamlı biçimde yüksektir (p < .001). Binom testi, tek bir ikili oranı (geçti/kaldı, var/yok) bilinen bir referans oranla karşılaştırmanın en yalın yoludur. Eğitimde geçme oranlarını bir hedefle karşılaştırmak, sınav güçlüğünü değerlendirmek ya da başarı beklentisini test etmek için pratik bir araçtır.
⚠ Sık Yapılan Hatalar
- Veri tipini yanlış belirlemek (örn. kategorik değişkeni numerik olarak yüklemek)
- Varsayım kontrollerini atlayıp doğrudan p-değerine bakmak
- Etki büyüklüğünü raporlamamak — APA 7 hem p hem etki büyüklüğü ister
- Çoklu karşılaştırmada Tip I hatası düzeltmesi (Bonferroni/Tukey) yapmamak
- n yetersiz olduğunda non-parametrik alternatife geçmemek
📹 Video Anlatım
Bu analizin Eğitim Bilimleri dosyası üzerinden uçtan uca uygulanışı için aşağıdaki videoyu izleyebilirsin.
▶ Binomial Test — video anlatım
Bu bölüm, Non-Parametrik Testler videosunun içinde yer alıyor (7 analiz, tek video). Aşağıdaki bağlantı doğrudan 7:14 dakikasından, bu analizin anlatıldığı yerden başlar.
🧪 Fen Bilimleri ve Matematik · 🏛 Mimarlık, Planlama ve Tasarım · ⚙ Mühendislik · 🏥 Sağlık Bilimleri · 📊 Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler · 🏃 Spor Bilimleri · 🌾 Ziraat, Orman ve Su Ürünleri
📚 Bu Analizi Yaptıysanız MerQur’u Atıf Yapın
MerQur’u kullanarak bilimsel bir çalışmada bu analizi gerçekleştirdiyseniz, akademik atıf zorunluluğu kapsamında lütfen aşağıdaki atfı kullanın (APA 7):
Örücü, Ö. K. (2026). MerQur: Bütünleşik Akademik Veri Analizi ve Raporlama Platformu [Bilgisayar Yazılımı] (Sürüm 1.0.0). https://doi.org/10.53463/merqur.2026001
BibTeX, RIS, EndNote ve İngilizce karşılığı için: tüm atıf formatları →
- American Psychological Association. (2020). Publication manual of the American Psychological Association (7th ed.).
- Field, A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS Statistics (5th ed.). Sage.
- Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum.