McNemar Testi
McNemar Testi, MerQur’da otomatik uygulanan istatistiksel analizlerden biridir. Bu sayfada Eğitim Bilimleri alanına ait örnek veri seti üzerinde analizin nasıl uygulandığı, MerQur çıktısının nasıl görüneceği ve APA 7 formatında nasıl raporlanacağı temsilî olarak gösterilmiştir.
🎯 Ne işe yarar?
McNemar Testi, ilgili veri türü için gerekli tüm varsayım kontrollerini (normallik, varyans homojenliği, vb.) arka planda otomatik uygular ve sonuçları açık bir tablo + grafik ile sunar. APA 7 standardında otomatik yorumlama, Cohen’s d/η²/R² gibi etki büyüklükleri ve %95 güven aralıkları raporlanır.
📌 Ne zaman kullanılır?
- Eğitim Bilimleri alanına ait ölçümlerin istatistiksel analizinde
- Akademik yayın için APA 7 uyumlu sonuç tabloları üretmek için
- Hipotez sınama ve karar verme süreçlerinde
- Lisans / yüksek lisans / doktora tezlerinde uygun yöntem seçimi sonrasında
📐 Varsayımlar
- Uygun ölçek — Değişkenler analizin gerektirdiği ölçek düzeyinde (nominal/ordinal/aralık/oran) olmalı
- Bağımsız gözlemler — Gözlemler birbirinden bağımsız bireylerden gelmiş olmalı
- Yeterli örneklem — Analiz için minimum n gereksinimi karşılanmalı
- Aykırı değer kontrolü — Aykırı değerler tespit edilip değerlendirilmeli
Varsayımlar bozulursa MerQur otomatik olarak non-parametrik veya sağlam (robust) alternatife yönlendirir.
🛠 MerQur’da Nasıl Yapılır?
Veriyi yükle. Dosya → Aç menüsünden örnek dosyayı seç. MerQur sütun tiplerini otomatik tespit eder.
Analizi seç. Sol kenardan McNemar Testi‘yi seç.
Panel atamaları (programdaki form alanları):
- col_before:
on_test - col_after:
son_test - method:
exact
Opsiyonel ayarlar. Etki büyüklüğü ✓ · %95 güven aralığı ✓ · Varsayım kontrolleri (otomatik).
▶ Çalıştır butonuna bas. Sonuçlar tablo + grafik olarak otomatik üretilir.
📄 Word’e Aktar. APA 7 formatında, italik istatistik sembolleriyle rapor.
📊 Örnek Veri Seti — Eğitim Bilimleri
ℹ Not: Aşağıdaki senaryo, MerQur çıktısı ve yorum, gerçek örnek veri seti MerQur’da çalıştırılarak elde edilmiştir. Kendi verinizdeki sayısal sonuçlar farklılık gösterecektir; buradaki amaç analizin uçtan uca nasıl kurgulandığını ve yorumlandığını göstermektir.
🎬 Örnek Dosya
Bu analiz, Eğitim Bilimleri alanına ait aşağıdaki örnek veri seti üzerinden gösterilmiştir:
Egitim_Bilimleri/24_mcnemar_student_achievement.xlsx
🎬 Senaryo
Bir müdahale programının aynı öğrenciler üzerinde başarıyı değiştirip değiştirmediğini incelemek istedik. 90 öğrencinin ilk sınavdaki (on_test) ve son sınavdaki (last_test) durumlarını kaldı (failed) ve geçti (succeeded) olarak iki kez ölçtük. Amacımız, aynı bireylerde zaman içinde başarı durumundaki değişimin (kalandan geçene veya geçenden kalana geçişlerin) anlamlı olup olmadığını saptamaktır. İki bağımlı/eşleştirilmiş kategorik ölçüm olduğu için McNemar Testi uygundur.
⚙️ Değişken Seçimi
- Eşleştirilmiş ölçüm M1: on_test (failed, succeeded)
- Eşleştirilmiş ölçüm M2: last_test (failed, succeeded)
Veri Önizleme (İlk 5 Satır)
| student_id | on_test | last_test |
|---|---|---|
| 1 | failed | failed |
| 2 | succeeded | succeeded |
| 3 | succeeded | succeeded |
| 4 | succeeded | succeeded |
| 5 | failed | failed |
n = 90 · Sütunlar: student_id, on_test, last_test
📈 MerQur Çıktısı
💬 MerQur Yorumu
Aynı öğrencilerin ön-test ve son-test geçme durumlarını (geçti/kaldı ikili) McNemar testiyle karşılaştırdık. Bu kez sonuç anlamsızdır (chi-kare = 0.89, p = 0.345): 17 öğrenci olumlu yönde, 11 öğrenci olumsuz yönde değişmiştir; denge yeterince bozulmamış, yani genel geçme durumunda anlamlı bir kayma oluşmamıştır. Anlamsız sonuçlar da bilgi verir: bu müdahale ikili geçme durumunu değiştirmemiştir (puanları artırsa bile eşiği geçtirememiş olabilir). McNemar yalnızca değişen durumlara (uyumsuz hücrelere) bakar; öncesi-sonrası kategorik değişimi ölçmenin doğru yoludur.
⚠ Sık Yapılan Hatalar
- Veri tipini yanlış belirlemek (örn. kategorik değişkeni numerik olarak yüklemek)
- Varsayım kontrollerini atlayıp doğrudan p-değerine bakmak
- Etki büyüklüğünü raporlamamak — APA 7 hem p hem etki büyüklüğü ister
- Çoklu karşılaştırmada Tip I hatası düzeltmesi (Bonferroni/Tukey) yapmamak
- n yetersiz olduğunda non-parametrik alternatife geçmemek
📹 Video Anlatım
Bu analizin Eğitim Bilimleri dosyası üzerinden uçtan uca uygulanışı için aşağıdaki videoyu izleyebilirsin.
▶ McNemar Testi — video anlatım
Bu bölüm, Kategorik Veri Analizleri videosunun içinde yer alıyor (7 analiz, tek video). Aşağıdaki bağlantı doğrudan 5:49 dakikasından, bu analizin anlatıldığı yerden başlar.
🧪 Fen Bilimleri ve Matematik · 🏛 Mimarlık, Planlama ve Tasarım · ⚙ Mühendislik · 🏥 Sağlık Bilimleri · 📊 Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler · 🏃 Spor Bilimleri · 🌾 Ziraat, Orman ve Su Ürünleri
📚 Bu Analizi Yaptıysanız MerQur’u Atıf Yapın
MerQur’u kullanarak bilimsel bir çalışmada bu analizi gerçekleştirdiyseniz, akademik atıf zorunluluğu kapsamında lütfen aşağıdaki atfı kullanın (APA 7):
Örücü, Ö. K. (2026). MerQur: Bütünleşik Akademik Veri Analizi ve Raporlama Platformu [Bilgisayar Yazılımı] (Sürüm 1.0.0). https://doi.org/10.53463/merqur.2026001
BibTeX, RIS, EndNote ve İngilizce karşılığı için: tüm atıf formatları →
- American Psychological Association. (2020). Publication manual of the American Psychological Association (7th ed.).
- Field, A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS Statistics (5th ed.). Sage.
- Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum.