Survey Means (Karmaşık Örnekleme)
Survey Means (Karmaşık Örnekleme), MerQur’da otomatik uygulanan istatistiksel analizlerden biridir. Bu sayfada Eğitim Bilimleri alanına ait örnek veri seti üzerinde analizin nasıl uygulandığı, MerQur çıktısının nasıl görüneceği ve APA 7 formatında nasıl raporlanacağı temsilî olarak gösterilmiştir.
🎯 Ne işe yarar?
Survey Means (Karmaşık Örnekleme), ilgili veri türü için gerekli tüm varsayım kontrollerini (normallik, varyans homojenliği, vb.) arka planda otomatik uygular ve sonuçları açık bir tablo + grafik ile sunar. APA 7 standardında otomatik yorumlama, Cohen’s d/η²/R² gibi etki büyüklükleri ve %95 güven aralıkları raporlanır.
📌 Ne zaman kullanılır?
- Eğitim Bilimleri alanına ait ölçümlerin istatistiksel analizinde
- Akademik yayın için APA 7 uyumlu sonuç tabloları üretmek için
- Hipotez sınama ve karar verme süreçlerinde
- Lisans / yüksek lisans / doktora tezlerinde uygun yöntem seçimi sonrasında
📐 Varsayımlar
- Uygun ölçek — Değişkenler analizin gerektirdiği ölçek düzeyinde (nominal/ordinal/aralık/oran) olmalı
- Bağımsız gözlemler — Gözlemler birbirinden bağımsız bireylerden gelmiş olmalı
- Yeterli örneklem — Analiz için minimum n gereksinimi karşılanmalı
- Aykırı değer kontrolü — Aykırı değerler tespit edilip değerlendirilmeli
Varsayımlar bozulursa MerQur otomatik olarak non-parametrik veya sağlam (robust) alternatife yönlendirir.
🛠 MerQur’da Nasıl Yapılır?
Veriyi yükle. Dosya → Aç menüsünden örnek dosyayı seç. MerQur sütun tiplerini otomatik tespit eder.
Analizi seç. Sol kenardan Survey Means (Karmaşık Örnekleme)‘yi seç.
Panel atamaları (programdaki form alanları):
- weight_col:
agirlik - variables:
['ogrenci_id'] - stratum_col:
bolge - cluster_col:
None - fpc_col:
None - by_col:
None
Opsiyonel ayarlar. Etki büyüklüğü ✓ · %95 güven aralığı ✓ · Varsayım kontrolleri (otomatik).
▶ Çalıştır butonuna bas. Sonuçlar tablo + grafik olarak otomatik üretilir.
📄 Word’e Aktar. APA 7 formatında, italik istatistik sembolleriyle rapor.
📊 Örnek Veri Seti — Eğitim Bilimleri
ℹ Not: Aşağıdaki senaryo, MerQur çıktısı ve yorum, gerçek örnek veri seti MerQur’da çalıştırılarak elde edilmiştir. Kendi verinizdeki sayısal sonuçlar farklılık gösterecektir; buradaki amaç analizin uçtan uca nasıl kurgulandığını ve yorumlandığını göstermektir.
🎬 Örnek Dosya
Bu analiz, Eğitim Bilimleri alanına ait aşağıdaki örnek veri seti üzerinden gösterilmiştir:
Egitim_Bilimleri/78_survey_means_PISA.xlsx
🎬 Senaryo
Bu araştırmada 350 öğrencinin PISA okuma becerisi (PISA_reading) puanlarının bölgelere göre ortalamasını tahmin etmek istedik. Örnekleme tasarımının etkisini hesaba katmak için her öğrenci için bir örneklem ağırlığı (weight) ve region değişkeniyle bölge bilgisi (Marmara, G.east, inner anatolia, east) bulunuyordu. Amacımız ağırlıkları dikkate alarak evrene genellenebilir, tarafsız ortalama tahminleri elde etmekti. Karmaşık örneklem ağırlıklarını kullanarak ortalama tahmini yapan Survey Means (Anket Ortalamaları) bu amaç için uygundur.
⚙️ Değişken Seçimi
- Bağımlı değişken (DV): PISA_reading
- Faktör (grup): region (Marmara,G.east,inner anatolia,east)
- Ağırlık: weight
Veri Önizleme (İlk 5 Satır)
| student_id | region | PISA_reading | weight |
|---|---|---|---|
| 1 | Marmara | 443 | 1.2 |
| 2 | G.east | 491 | 0.8 |
| 3 | inner anatolia | 589 | 1.0 |
| 4 | G.east | 341 | 0.8 |
| 5 | Marmara | 486 | 1.2 |
n = 350 · Sütunlar: student_id, region, PISA_reading, weight
📈 MerQur Çıktısı
💬 MerQur Yorumu
PISA gibi büyük ölçekli sınavlar öğrencileri rastgele değil, tabakalı ve ağırlıklandırılmış bir tasarımla seçer. Böyle veride basit ortalama yanlış olur; karmaşık örneklem analizi, tasarım ağırlıklarını ve tabakalamayı hesaba katarak doğru ortalamayı ve standart hatayı (Taylor linearization) verir. PISA okuma ağırlıklı ortalaması 464.3, çok dar bir güven aralığıyla (CV %0.86). Ulusal/uluslararası eğitim değerlendirmeleri (PISA, TIMMS, ulusal izleme) hep böyle tasarlanır; survey yöntemleri, tarafsız ve tasarıma uygun tahmin için şarttır.
⚠ Sık Yapılan Hatalar
- Veri tipini yanlış belirlemek (örn. kategorik değişkeni numerik olarak yüklemek)
- Varsayım kontrollerini atlayıp doğrudan p-değerine bakmak
- Etki büyüklüğünü raporlamamak — APA 7 hem p hem etki büyüklüğü ister
- Çoklu karşılaştırmada Tip I hatası düzeltmesi (Bonferroni/Tukey) yapmamak
- n yetersiz olduğunda non-parametrik alternatife geçmemek
📹 Video Anlatım
Bu analizin Eğitim Bilimleri dosyası üzerinden uçtan uca uygulanışı için aşağıdaki videoyu izleyebilirsin.
▶ Ağırlıklı Ortalama (Survey Means) — video anlatım
Bu analiz, Peyzaj Mimarlığı alanından bir örnek veri seti üzerinde anlatılıyor (adımlar tüm alanlarda aynıdır). Bağlantı doğrudan 0:00 dakikasından başlar.
🧪 Fen Bilimleri ve Matematik · 🏛 Mimarlık, Planlama ve Tasarım · ⚙ Mühendislik · 🏥 Sağlık Bilimleri · 📊 Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler · 🏃 Spor Bilimleri · 🌾 Ziraat, Orman ve Su Ürünleri
📚 Bu Analizi Yaptıysanız MerQur’u Atıf Yapın
MerQur’u kullanarak bilimsel bir çalışmada bu analizi gerçekleştirdiyseniz, akademik atıf zorunluluğu kapsamında lütfen aşağıdaki atfı kullanın (APA 7):
Örücü, Ö. K. (2026). MerQur: Bütünleşik Akademik Veri Analizi ve Raporlama Platformu [Bilgisayar Yazılımı] (Sürüm 1.0.0). https://doi.org/10.53463/merqur.2026001
BibTeX, RIS, EndNote ve İngilizce karşılığı için: tüm atıf formatları →
- American Psychological Association. (2020). Publication manual of the American Psychological Association (7th ed.).
- Field, A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS Statistics (5th ed.). Sage.
- Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum.