Non-linear Regresyon

⚙ Mühendislik · Non-linear Regresyon

Non-linear Regresyon

Regresyon · Doğrusal Olmayan

Non-linear Regresyon, MerQur’da otomatik uygulanan istatistiksel analizlerden biridir. Bu sayfada Mühendislik alanına ait örnek veri seti üzerinde analizin nasıl uygulandığı, MerQur çıktısının nasıl görüneceği ve APA 7 formatında nasıl raporlanacağı temsilî olarak gösterilmiştir.

🎯 Ne işe yarar?

Non-linear Regresyon, ilgili veri türü için gerekli tüm varsayım kontrollerini (normallik, varyans homojenliği, vb.) arka planda otomatik uygular ve sonuçları açık bir tablo + grafik ile sunar. APA 7 standardında otomatik yorumlama, Cohen’s d/η²/R² gibi etki büyüklükleri ve %95 güven aralıkları raporlanır.

📌 Ne zaman kullanılır?

  • Mühendislik alanına ait ölçümlerin istatistiksel analizinde
  • Akademik yayın için APA 7 uyumlu sonuç tabloları üretmek için
  • Hipotez sınama ve karar verme süreçlerinde
  • Lisans / yüksek lisans / doktora tezlerinde uygun yöntem seçimi sonrasında

📐 Varsayımlar

  • Uygun ölçek — Değişkenler analizin gerektirdiği ölçek düzeyinde (nominal/ordinal/aralık/oran) olmalı
  • Bağımsız gözlemler — Gözlemler birbirinden bağımsız bireylerden gelmiş olmalı
  • Yeterli örneklem — Analiz için minimum n gereksinimi karşılanmalı
  • Aykırı değer kontrolü — Aykırı değerler tespit edilip değerlendirilmeli

Varsayımlar bozulursa MerQur otomatik olarak non-parametrik veya sağlam (robust) alternatife yönlendirir.

🛠 MerQur’da Nasıl Yapılır?

1

Veriyi yükle. Dosya → Aç menüsünden örnek dosyayı seç. MerQur sütun tiplerini otomatik tespit eder.

2

Analizi seç. Sol kenardan Non-linear Regresyon‘yi seç.

3

Panel atamaları (programdaki form alanları):

  • y_col: yas_yil
  • x_col: agac_id
  • function_preset: michaelis
4

Opsiyonel ayarlar. Etki büyüklüğü ✓ · %95 güven aralığı ✓ · Varsayım kontrolleri (otomatik).

5

▶ Çalıştır butonuna bas. Sonuçlar tablo + grafik olarak otomatik üretilir.

6

📄 Word’e Aktar. APA 7 formatında, italik istatistik sembolleriyle rapor.

📊 Örnek Veri Seti — Mühendislik

ℹ Not: Aşağıdaki senaryo, MerQur çıktısı ve yorum, gerçek örnek veri seti MerQur’da çalıştırılarak elde edilmiştir. Kendi verinizdeki sayısal sonuçlar farklılık gösterecektir; buradaki amaç analizin uçtan uca nasıl kurgulandığını ve yorumlandığını göstermektir.

🎬 Örnek Dosya

Bu analiz, Mühendislik alanına ait aşağıdaki örnek veri seti üzerinden gösterilmiştir:

Muhendislik/48_nonlinear_growth.xlsx

🎬 Senaryo

Ağaç boyunun yaşla S-biçimli büyümesini lojistik eğriyle modelliyoruz. Eğrisel ilişki için doğrusal olmayan regresyon uygundur.

⚙️ Değişken Seçimi

  • Bağımlı değişken: height_m
  • Yordayıcı(lar): age_year
  • Değer: fonksiyon/function: logistic

Veri Önizleme (İlk 5 Satır)

tree_idage_yearheight_m
1.030.727.5
2.011.112.85
3.050.231.1
4.021.021.72
5.023.823.71

n = 80 · Sütunlar: tree_id, age_year, height_m

📈 MerQur Çıktısı

NON-LİNEAR REGRESYON SONUCU ───────────────────────────────────────────── Fonksiyon: y = K / (1 + exp(-r*(x-x0))) (lojistik büyüme) R^2 = 0.982

💬 MerQur Yorumu

Ağaç boyunun (height_m) yaşla (age_year) ilişkisini, düz çizgiyle değil S-biçimli lojistik büyüme eğrisiyle modelledik: uyum çok yüksek (R^2 = 0.98). Doğrusal olmayan regresyon, ilişki eğrisel olduğunda (doyma, eşik, üstel büyüme) teorik fonksiyon formunu doğrudan veriye uydurur ve parametreleri (tavan K, hız r, dönüm noktası x0) yorumlanabilir kılar. Sahada ağaç büyüme eğrileri, doyma noktalı büyüme ve verim-zaman süreçlerini modellemede doğru bir araçtır.

⚠ Sık Yapılan Hatalar

  • Veri tipini yanlış belirlemek (örn. kategorik değişkeni numerik olarak yüklemek)
  • Varsayım kontrollerini atlayıp doğrudan p-değerine bakmak
  • Etki büyüklüğünü raporlamamak — APA 7 hem p hem etki büyüklüğü ister
  • Çoklu karşılaştırmada Tip I hatası düzeltmesi (Bonferroni/Tukey) yapmamak
  • n yetersiz olduğunda non-parametrik alternatife geçmemek

📹 Video Anlatım

Bu analizin Mühendislik dosyası üzerinden uçtan uca uygulanışı için aşağıdaki videoyu izleyebilirsin.

▶ Non-Linear Regresyon — video anlatım

Bu bölüm, İleri Düzey I — Gelişmiş Regresyon Modelleri videosunun içinde yer alıyor (9 analiz, tek video). Aşağıdaki bağlantı doğrudan 3:17 dakikasından, bu analizin anlatıldığı yerden başlar.

▶ Bu analizi izle (3:17) 📺 Tüm videolar

📚 Bu Analizi Yaptıysanız MerQur’u Atıf Yapın

MerQur’u kullanarak bilimsel bir çalışmada bu analizi gerçekleştirdiyseniz, akademik atıf zorunluluğu kapsamında lütfen aşağıdaki atfı kullanın (APA 7):

Örücü, Ö. K. (2026). MerQur: Bütünleşik Akademik Veri Analizi ve Raporlama Platformu [Bilgisayar Yazılımı] (Sürüm 1.0.0). https://doi.org/10.53463/merqur.2026001

BibTeX, RIS, EndNote ve İngilizce karşılığı için: tüm atıf formatları →

Kaynaklar:
  1. American Psychological Association. (2020). Publication manual of the American Psychological Association (7th ed.).
  2. Field, A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS Statistics (5th ed.). Sage.
  3. Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum.