MANOVA
MANOVA, MerQur’da otomatik uygulanan istatistiksel analizlerden biridir. Bu sayfada Ziraat, Orman ve Su Ürünleri alanına ait örnek veri seti üzerinde analizin nasıl uygulandığı, MerQur çıktısının nasıl görüneceği ve APA 7 formatında nasıl raporlanacağı temsilî olarak gösterilmiştir.
🎯 Ne işe yarar?
MANOVA, ilgili veri türü için gerekli tüm varsayım kontrollerini (normallik, varyans homojenliği, vb.) arka planda otomatik uygular ve sonuçları açık bir tablo + grafik ile sunar. APA 7 standardında otomatik yorumlama, Cohen’s d/η²/R² gibi etki büyüklükleri ve %95 güven aralıkları raporlanır.
📌 Ne zaman kullanılır?
- Ziraat, Orman ve Su Ürünleri alanına ait ölçümlerin istatistiksel analizinde
- Akademik yayın için APA 7 uyumlu sonuç tabloları üretmek için
- Hipotez sınama ve karar verme süreçlerinde
- Lisans / yüksek lisans / doktora tezlerinde uygun yöntem seçimi sonrasında
📐 Varsayımlar
- Uygun ölçek — Değişkenler analizin gerektirdiği ölçek düzeyinde (nominal/ordinal/aralık/oran) olmalı
- Bağımsız gözlemler — Gözlemler birbirinden bağımsız bireylerden gelmiş olmalı
- Yeterli örneklem — Analiz için minimum n gereksinimi karşılanmalı
- Aykırı değer kontrolü — Aykırı değerler tespit edilip değerlendirilmeli
Varsayımlar bozulursa MerQur otomatik olarak non-parametrik veya sağlam (robust) alternatife yönlendirir.
🛠 MerQur’da Nasıl Yapılır?
Veriyi yükle. Dosya → Aç menüsünden örnek dosyayı seç. MerQur sütun tiplerini otomatik tespit eder.
Analizi seç. Sol kenardan MANOVA‘yi seç.
Değişken atamaları.
- Değişken 1:
tur - Değişken 2:
boy_m
Opsiyonel ayarlar. Etki büyüklüğü ✓ · %95 güven aralığı ✓ · Varsayım kontrolleri (otomatik).
▶ Çalıştır butonuna bas. Sonuçlar tablo + grafik olarak otomatik üretilir.
📄 Word’e Aktar. APA 7 formatında, italik istatistik sembolleriyle rapor.
📊 Örnek Veri Seti — Ziraat, Orman ve Su Ürünleri
ℹ Not: Bu sayfadaki MerQur çıktısı ve yorum tabloları analizin anlaşılmasına yönelik temsilîdir. Gerçek verinizdeki sayısal sonuçlar farklılık gösterebilir; YouTube video anlatımıyla bu sayfa birebir aynı olmak zorunda değildir.
🎬 Video Çekiminde Kullanılan Dosya
Bu sayfanın YouTube video anlatımı, Ziraat, Orman ve Su Ürünleri alanı için aşağıdaki örnek dosya üzerinden çekilmiştir:
09_MANOVA / Ziraat_Orman_Muhendislik__09_manova_tur_3DV.xlsx
Veri Önizleme (İlk 5 Satır)
| agac_id | tur | boy_m | DBH_cm | biyokutle_kg |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Çam | 17.50 | 24.60 | 159 |
| 2 | Çam | 15.00 | 26.20 | 148 |
| 3 | Çam | 12.90 | 25.30 | 181 |
| 4 | Çam | 18.40 | 24.10 | 195 |
| 5 | Çam | 12.20 | 22.80 | 186 |
n = 120 · Sütunlar: agac_id, tur, boy_m, DBH_cm, biyokutle_kg
MerQur Çıktısı (Temsilî)
MerQur Yorumu (Düz Anlatım)
MANOVA, tur düzeylerinin biyokutle_kg üzerindeki etkisinin anlamlı olduğunu göstermiştir (p < .001, η²p = .31, orta-büyük etki). Tukey HSD post-hoc karşılaştırmaları hangi gruplar arasında anlamlı fark olduğunu belirler.
APA 7 Yorumu (Akademik Format · Temsilî)
tur değişkeninin biyokutle_kg üzerinde anlamlı etkisi vardır, F(2, 117) = 24.82, p < .001, η²p = .31. Etki büyüklüğü Cohen (1988) ölçütlerine göre orta-büyük düzeydedir. Tukey HSD post-hoc karşılaştırmaları, gruplar arasındaki anlamlı farkları ortaya koymuştur.⚠ Sık Yapılan Hatalar
- Veri tipini yanlış belirlemek (örn. kategorik değişkeni numerik olarak yüklemek)
- Varsayım kontrollerini atlayıp doğrudan p-değerine bakmak
- Etki büyüklüğünü raporlamamak — APA 7 hem p hem etki büyüklüğü ister
- Çoklu karşılaştırmada Tip I hatası düzeltmesi (Bonferroni/Tukey) yapmamak
- n yetersiz olduğunda non-parametrik alternatife geçmemek
📹 Video Anlatım
Bu analizin Ziraat, Orman ve Su Ürünleri dosyası üzerinden uçtan uca uygulanışı için aşağıdaki videoyu izleyebilirsin.
▶ MANOVA — video anlatım
Bu bölüm, Veriye İlk Bakış ve Parametrik Testler videosunun içinde yer alıyor (13 analiz, tek video). Aşağıdaki bağlantı doğrudan 19:05 dakikasından, bu analizin anlatıldığı yerden başlar.
🎓 Eğitim Bilimleri · 🧪 Fen Bilimleri ve Matematik · 🏛 Mimarlık, Planlama ve Tasarım · ⚙ Mühendislik · 🏥 Sağlık Bilimleri · 📊 Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler · 🏃 Spor Bilimleri
📚 Bu Analizi Yaptıysanız MerQur’u Atıf Yapın
MerQur’u kullanarak bilimsel bir çalışmada bu analizi gerçekleştirdiyseniz, akademik atıf zorunluluğu kapsamında lütfen aşağıdaki atfı kullanın (APA 7):
Örücü, Ö. K. (2026). MerQur: Bütünleşik Akademik Veri Analizi ve Raporlama Platformu [Bilgisayar Yazılımı] (Sürüm 1.0.0). https://doi.org/10.53463/merqur.2026001
BibTeX, RIS, EndNote ve İngilizce karşılığı için: tüm atıf formatları →
- American Psychological Association. (2020). Publication manual of the American Psychological Association (7th ed.).
- Field, A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS Statistics (5th ed.). Sage.
- Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum.