Eşleştirilmiş Örneklem t-testi
Eşleştirilmiş Örneklem t-testi, MerQur’da otomatik uygulanan istatistiksel analizlerden biridir. Bu sayfada Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler alanına ait örnek veri seti üzerinde analizin nasıl uygulandığı, MerQur çıktısının nasıl görüneceği ve APA 7 formatında nasıl raporlanacağı temsilî olarak gösterilmiştir.
🎯 Ne işe yarar?
Eşleştirilmiş Örneklem t-testi, ilgili veri türü için gerekli tüm varsayım kontrollerini (normallik, varyans homojenliği, vb.) arka planda otomatik uygular ve sonuçları açık bir tablo + grafik ile sunar. APA 7 standardında otomatik yorumlama, Cohen’s d/η²/R² gibi etki büyüklükleri ve %95 güven aralıkları raporlanır.
📌 Ne zaman kullanılır?
- Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler alanına ait ölçümlerin istatistiksel analizinde
- Akademik yayın için APA 7 uyumlu sonuç tabloları üretmek için
- Hipotez sınama ve karar verme süreçlerinde
- Lisans / yüksek lisans / doktora tezlerinde uygun yöntem seçimi sonrasında
📐 Varsayımlar
- Uygun ölçek — Değişkenler analizin gerektirdiği ölçek düzeyinde (nominal/ordinal/aralık/oran) olmalı
- Bağımsız gözlemler — Gözlemler birbirinden bağımsız bireylerden gelmiş olmalı
- Yeterli örneklem — Analiz için minimum n gereksinimi karşılanmalı
- Aykırı değer kontrolü — Aykırı değerler tespit edilip değerlendirilmeli
Varsayımlar bozulursa MerQur otomatik olarak non-parametrik veya sağlam (robust) alternatife yönlendirir.
🛠 MerQur’da Nasıl Yapılır?
Veriyi yükle. Dosya → Aç menüsünden örnek dosyayı seç. MerQur sütun tiplerini otomatik tespit eder.
Analizi seç. Sol kenardan Eşleştirilmiş Örneklem t-testi‘yi seç.
Panel atamaları (programdaki form alanları):
- 1. Sütun:
on_test - 2. Sütun:
son_test
Opsiyonel ayarlar. Etki büyüklüğü ✓ · %95 güven aralığı ✓ · Varsayım kontrolleri (otomatik).
▶ Çalıştır butonuna bas. Sonuçlar tablo + grafik olarak otomatik üretilir.
📄 Word’e Aktar. APA 7 formatında, italik istatistik sembolleriyle rapor.
📊 Örnek Veri Seti — Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler
ℹ Not: Aşağıdaki senaryo, MerQur çıktısı ve yorum, gerçek örnek veri seti MerQur’da çalıştırılarak elde edilmiştir. Kendi verinizdeki sayısal sonuçlar farklılık gösterecektir; buradaki amaç analizin uçtan uca nasıl kurgulandığını ve yorumlandığını göstermektir.
🎬 Örnek Dosya
Bu analiz, Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler alanına ait aşağıdaki örnek veri seti üzerinden gösterilmiştir:
Sosyal_Beseri/05_paired_t_on_last.xlsx
🎬 Senaryo
Aynı öğrencilerde müdahale öncesi ve sonrası ölçülen iki puanı karşılaştırıyoruz. Ölçümler eşleştirilmiş olduğundan eşleştirilmiş örneklem t-testi uygundur.
⚙️ Değişken Seçimi
- 1. ölçüm / grup: on_test
- 2. ölçüm / grup: last_test
- >> GELİŞMİŞ PARAMETRELER (formda opsiyonel — ne işe yarar):
- Hipotez yönü (çift / sağ / sol).
- Etki büyüklükleri: Hedges g; d_av (ortalama SS ile standardize).
- Etki %GA; iki ölçüm arası çiftler korelasyonu.
- Farklar üzerinde Shapiro / K-S; betimsel; ortalama farkı için Bootstrap %GA.
Veri Önizleme (İlk 5 Satır)
| student_id | on_test | last_test | intervention_week |
|---|---|---|---|
| 1.0 | 55.6 | 63.1 | 8.0 |
| 2.0 | 53.6 | 72.1 | 8.0 |
| 3.0 | 80.0 | 92.2 | 8.0 |
| 4.0 | 54.1 | 67.3 | 8.0 |
| 5.0 | 72.9 | 82.8 | 8.0 |
n = 50 · Sütunlar: student_id, on_test, last_test, intervention_week
📈 MerQur Çıktısı
💬 MerQur Yorumu
Aynı öğrencilerde müdahale öncesi ve sonrası ölçülen iki puanı (ön test ve son test) eşleştirerek karşılaştırdık. Sonuç çok güçlü: ortalama fark -12.2 puan, t(49) = -15.99, p < .001, d_z = -2.26 ile devasa. Yani müdahale sonrası puanlar anlamlı ve büyük ölçüde yükselmiş. Eşleştirilmiş t-testi, aynı birimde iki zamanlı ölçümü (eğitim öncesi/sonrası) karşılaştırır; bireysel değişimi izole ettiği için bağımsız testten daha güçlüdür ve eğitimde müdahale etkisini ölçmenin en doğru yoludur.
⚠ Sık Yapılan Hatalar
- Veri tipini yanlış belirlemek (örn. kategorik değişkeni numerik olarak yüklemek)
- Varsayım kontrollerini atlayıp doğrudan p-değerine bakmak
- Etki büyüklüğünü raporlamamak — APA 7 hem p hem etki büyüklüğü ister
- Çoklu karşılaştırmada Tip I hatası düzeltmesi (Bonferroni/Tukey) yapmamak
- n yetersiz olduğunda non-parametrik alternatife geçmemek
📹 Video Anlatım
Bu analizin Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler dosyası üzerinden uçtan uca uygulanışı için aşağıdaki videoyu izleyebilirsin.
▶ Eşleştirilmiş t-Testi — video anlatım
Bu analizin bir veri seti üzerinde MerQur’da uçtan uca uygulanışı, adım adım ekran yazısıyla.
🎓 Eğitim Bilimleri · 🧪 Fen Bilimleri ve Matematik · 🏛 Mimarlık, Planlama ve Tasarım · ⚙ Mühendislik · 🏥 Sağlık Bilimleri · 🏃 Spor Bilimleri · 🌾 Ziraat, Orman ve Su Ürünleri
📚 Bu Analizi Yaptıysanız MerQur’u Atıf Yapın
MerQur’u kullanarak bilimsel bir çalışmada bu analizi gerçekleştirdiyseniz, akademik atıf zorunluluğu kapsamında lütfen aşağıdaki atfı kullanın (APA 7):
Örücü, Ö. K. (2026). MerQur: Bütünleşik Akademik Veri Analizi ve Raporlama Platformu [Bilgisayar Yazılımı] (Sürüm 1.0.0). https://doi.org/10.53463/merqur.2026001
BibTeX, RIS, EndNote ve İngilizce karşılığı için: tüm atıf formatları →
- American Psychological Association. (2020). Publication manual of the American Psychological Association (7th ed.).
- Field, A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS Statistics (5th ed.). Sage.
- Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum.