Correspondence Analysis

🏃 Spor Bilimleri · Correspondence Analysis

Correspondence Analysis

Çok Değişkenli · Kategorik

Correspondence Analysis, MerQur’da otomatik uygulanan istatistiksel analizlerden biridir. Bu sayfada Spor Bilimleri alanına ait örnek veri seti üzerinde analizin nasıl uygulandığı, MerQur çıktısının nasıl görüneceği ve APA 7 formatında nasıl raporlanacağı temsilî olarak gösterilmiştir.

🎯 Ne işe yarar?

Correspondence Analysis, ilgili veri türü için gerekli tüm varsayım kontrollerini (normallik, varyans homojenliği, vb.) arka planda otomatik uygular ve sonuçları açık bir tablo + grafik ile sunar. APA 7 standardında otomatik yorumlama, Cohen’s d/η²/R² gibi etki büyüklükleri ve %95 güven aralıkları raporlanır.

📌 Ne zaman kullanılır?

  • Spor Bilimleri alanına ait ölçümlerin istatistiksel analizinde
  • Akademik yayın için APA 7 uyumlu sonuç tabloları üretmek için
  • Hipotez sınama ve karar verme süreçlerinde
  • Lisans / yüksek lisans / doktora tezlerinde uygun yöntem seçimi sonrasında

📐 Varsayımlar

  • Uygun ölçek — Değişkenler analizin gerektirdiği ölçek düzeyinde (nominal/ordinal/aralık/oran) olmalı
  • Bağımsız gözlemler — Gözlemler birbirinden bağımsız bireylerden gelmiş olmalı
  • Yeterli örneklem — Analiz için minimum n gereksinimi karşılanmalı
  • Aykırı değer kontrolü — Aykırı değerler tespit edilip değerlendirilmeli

Varsayımlar bozulursa MerQur otomatik olarak non-parametrik veya sağlam (robust) alternatife yönlendirir.

🛠 MerQur’da Nasıl Yapılır?

1

Veriyi yükle. Dosya → Aç menüsünden örnek dosyayı seç. MerQur sütun tiplerini otomatik tespit eder.

2

Analizi seç. Sol kenardan Correspondence Analysis‘yi seç.

3

Değişken atamaları.

  • Değişken 1: brans
  • Değişken 2: antrenman_zamani

4

Opsiyonel ayarlar. Etki büyüklüğü ✓ · %95 güven aralığı ✓ · Varsayım kontrolleri (otomatik).

5

▶ Çalıştır butonuna bas. Sonuçlar tablo + grafik olarak otomatik üretilir.

6

📄 Word’e Aktar. APA 7 formatında, italik istatistik sembolleriyle rapor.

📊 Örnek Veri Seti — Spor Bilimleri

ℹ Not: Bu sayfadaki MerQur çıktısı ve yorum tabloları analizin anlaşılmasına yönelik temsilîdir. Gerçek verinizdeki sayısal sonuçlar farklılık gösterebilir; YouTube video anlatımıyla bu sayfa birebir aynı olmak zorunda değildir.

🎬 Video Çekiminde Kullanılan Dosya

Bu sayfanın YouTube video anlatımı, Spor Bilimleri alanı için aşağıdaki örnek dosya üzerinden çekilmiştir:

37_Correspondence_Analysis / Spor_Bilimleri__37_ca_brans_zaman.xlsx

Konu: Correspondence Analysis analizinin Spor Bilimleri alanına ait gerçek örnek veri seti üzerinde uygulanışı.

Veri Önizleme (İlk 5 Satır)

sporcu_idbransantrenman_zamani
1SprintSabah
2SprintSabah
3SprintSabah
4SprintSabah
5SprintSabah

n = 370 · Sütunlar: sporcu_id, brans, antrenman_zamani

MerQur Çıktısı (Temsilî)

CORRESPONDENCE ANALYSIS SONUCU ───────────────────────────────────────────── Veri: n = 370, 3 sütun Test istatistiği: 12.43 p-değeri: < .001 Etki büyüklüğü: orta-büyük Detaylı sonuçlar MerQur’un ▶ Çalıştır komutuyla otomatik üretilir.

MerQur Yorumu (Düz Anlatım)

Correspondence Analysis, ilgili değişkenler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir bulgu ortaya koymuştur (p < .001). Detaylı sonuçlar ve görseller MerQur’un çıktı panelinde otomatik üretilir.

APA 7 Yorumu (Akademik Format · Temsilî)

Correspondence Analysis sonuçlarına göre, brans üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etki/ilişki gözlenmiştir (p < .001). Etki büyüklüğü orta-büyük düzeyde olup, bulguların pratik anlam taşıdığını göstermektedir. Detaylı rapor için MerQur’un APA 7 Word çıktısı kullanılabilir.

⚠ Sık Yapılan Hatalar

  • Veri tipini yanlış belirlemek (örn. kategorik değişkeni numerik olarak yüklemek)
  • Varsayım kontrollerini atlayıp doğrudan p-değerine bakmak
  • Etki büyüklüğünü raporlamamak — APA 7 hem p hem etki büyüklüğü ister
  • Çoklu karşılaştırmada Tip I hatası düzeltmesi (Bonferroni/Tukey) yapmamak
  • n yetersiz olduğunda non-parametrik alternatife geçmemek

📹 Video Anlatım

Bu analizin Spor Bilimleri dosyası üzerinden uçtan uca uygulanışı için aşağıdaki videoyu izleyebilirsin.

▶ Correspondence Analysis (CA) — video anlatım

Bu bölüm, İlişki ve Korelasyon videosunun içinde yer alıyor (6 analiz, tek video). Aşağıdaki bağlantı doğrudan 7:09 dakikasından, bu analizin anlatıldığı yerden başlar.

▶ Bu analizi izle (7:09) 📺 Tüm videolar

📚 Bu Analizi Yaptıysanız MerQur’u Atıf Yapın

MerQur’u kullanarak bilimsel bir çalışmada bu analizi gerçekleştirdiyseniz, akademik atıf zorunluluğu kapsamında lütfen aşağıdaki atfı kullanın (APA 7):

Örücü, Ö. K. (2026). MerQur: Bütünleşik Akademik Veri Analizi ve Raporlama Platformu [Bilgisayar Yazılımı] (Sürüm 1.0.0). https://doi.org/10.53463/merqur.2026001

BibTeX, RIS, EndNote ve İngilizce karşılığı için: tüm atıf formatları →

Kaynaklar:
  1. American Psychological Association. (2020). Publication manual of the American Psychological Association (7th ed.).
  2. Field, A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS Statistics (5th ed.). Sage.
  3. Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum.