UMAP
UMAP, MerQur’da otomatik uygulanan istatistiksel analizlerden biridir. Bu sayfada Spor Bilimleri alanına ait örnek veri seti üzerinde analizin nasıl uygulandığı, MerQur çıktısının nasıl görüneceği ve APA 7 formatında nasıl raporlanacağı temsilî olarak gösterilmiştir.
🎯 Ne işe yarar?
UMAP, ilgili veri türü için gerekli tüm varsayım kontrollerini (normallik, varyans homojenliği, vb.) arka planda otomatik uygular ve sonuçları açık bir tablo + grafik ile sunar. APA 7 standardında otomatik yorumlama, Cohen’s d/η²/R² gibi etki büyüklükleri ve %95 güven aralıkları raporlanır.
📌 Ne zaman kullanılır?
- Spor Bilimleri alanına ait ölçümlerin istatistiksel analizinde
- Akademik yayın için APA 7 uyumlu sonuç tabloları üretmek için
- Hipotez sınama ve karar verme süreçlerinde
- Lisans / yüksek lisans / doktora tezlerinde uygun yöntem seçimi sonrasında
📐 Varsayımlar
- Uygun ölçek — Değişkenler analizin gerektirdiği ölçek düzeyinde (nominal/ordinal/aralık/oran) olmalı
- Bağımsız gözlemler — Gözlemler birbirinden bağımsız bireylerden gelmiş olmalı
- Yeterli örneklem — Analiz için minimum n gereksinimi karşılanmalı
- Aykırı değer kontrolü — Aykırı değerler tespit edilip değerlendirilmeli
Varsayımlar bozulursa MerQur otomatik olarak non-parametrik veya sağlam (robust) alternatife yönlendirir.
🛠 MerQur’da Nasıl Yapılır?
Veriyi yükle. Dosya → Aç menüsünden örnek dosyayı seç. MerQur sütun tiplerini otomatik tespit eder.
Analizi seç. Sol kenardan UMAP‘yi seç.
Değişken atamaları.
- Değişken 1:
alt_tip - Değişken 2:
feat_01
Opsiyonel ayarlar. Etki büyüklüğü ✓ · %95 güven aralığı ✓ · Varsayım kontrolleri (otomatik).
▶ Çalıştır butonuna bas. Sonuçlar tablo + grafik olarak otomatik üretilir.
📄 Word’e Aktar. APA 7 formatında, italik istatistik sembolleriyle rapor.
📊 Örnek Veri Seti — Spor Bilimleri
ℹ Not: Bu sayfadaki MerQur çıktısı ve yorum tabloları analizin anlaşılmasına yönelik temsilîdir. Gerçek verinizdeki sayısal sonuçlar farklılık gösterebilir; YouTube video anlatımıyla bu sayfa birebir aynı olmak zorunda değildir.
🎬 Video Çekiminde Kullanılan Dosya
Bu sayfanın YouTube video anlatımı, Spor Bilimleri alanı için aşağıdaki örnek dosya üzerinden çekilmiştir:
72_UMAP / Spor_Bilimleri__72_umap_5tip.xlsx
Veri Önizleme (İlk 5 Satır)
| sporcu_id | alt_tip | feat_01 | feat_02 | feat_03 | feat_04 | feat_05 | feat_06 | feat_07 | feat_08 | feat_09 | feat_10 | feat_11 | feat_12 | feat_13 | feat_14 | feat_15 | feat_16 | feat_17 | feat_18 | feat_19 | feat_20 | feat_21 | feat_22 | feat_23 | feat_24 | feat_25 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | S1 | 1.38 | 0.58 | -1.41 | -1.31 | -0.51 | -0.50 | -1.02 | -0.84 | 0.53 | 0.42 | 0.05 | -0.64 | 0.06 | -1.40 | 2.32 | -1.84 | -1.00 | 1.20 | -0.67 | -0.04 | 0.41 | -1.26 | 1.43 | -0.92 | -0.26 |
| 2 | S1 | 0.75 | 0.02 | -1.16 | 1.49 | -1.26 | 1.04 | -0.53 | -0.81 | -2.85 | -1.07 | 0.28 | -0.006 | 0.97 | 0.64 | 1.08 | -0.56 | 0.24 | 0.10 | 0.81 | -0.69 | -1.11 | -1.09 | -1.64 | -0.65 | 1.62 |
| 3 | S1 | 1.15 | -1.95 | 0.48 | 0.28 | 1.07 | 0.45 | 0.05 | 0.61 | -0.24 | -0.86 | -0.50 | 0.11 | 0.76 | -1.13 | -0.46 | -0.64 | 2.18 | 0.97 | 0.35 | 2.85 | -0.81 | 0.66 | -0.03 | 1.19 | -1.33 |
| 4 | S1 | -0.73 | -1.27 | 0.75 | 1.04 | -0.67 | 0.28 | -0.01 | 0.12 | 1.68 | 1.61 | 0.01 | 2.91 | -1.26 | 0.86 | -0.37 | 0.96 | -1.98 | -0.32 | 1.24 | 0.36 | -1.80 | -1.62 | -1.73 | -0.63 | 0.30 |
| 5 | S1 | -1.11 | -0.63 | 1.04 | -0.10 | 0.26 | 0.90 | 0.003 | 2.10 | -2.06 | -0.66 | 1.72 | -0.95 | 0.72 | -1.67 | -0.94 | -0.62 | -1.82 | -0.54 | 1.62 | 1.04 | -0.27 | 1.17 | -0.02 | 0.12 | 1.03 |
n = 200 · Sütunlar: sporcu_id, alt_tip, feat_01, feat_02, feat_03, feat_04, feat_05, feat_06, feat_07, feat_08, feat_09, feat_10, feat_11, feat_12, feat_13, feat_14, feat_15, feat_16, feat_17, feat_18, feat_19, feat_20, feat_21, feat_22, feat_23, feat_24, feat_25
MerQur Çıktısı (Temsilî)
MerQur Yorumu (Düz Anlatım)
UMAP, ilgili değişkenler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir bulgu ortaya koymuştur (p < .001). Detaylı sonuçlar ve görseller MerQur’un çıktı panelinde otomatik üretilir.
APA 7 Yorumu (Akademik Format · Temsilî)
alt_tip üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etki/ilişki gözlenmiştir (p < .001). Etki büyüklüğü orta-büyük düzeyde olup, bulguların pratik anlam taşıdığını göstermektedir. Detaylı rapor için MerQur’un APA 7 Word çıktısı kullanılabilir.⚠ Sık Yapılan Hatalar
- Veri tipini yanlış belirlemek (örn. kategorik değişkeni numerik olarak yüklemek)
- Varsayım kontrollerini atlayıp doğrudan p-değerine bakmak
- Etki büyüklüğünü raporlamamak — APA 7 hem p hem etki büyüklüğü ister
- Çoklu karşılaştırmada Tip I hatası düzeltmesi (Bonferroni/Tukey) yapmamak
- n yetersiz olduğunda non-parametrik alternatife geçmemek
📹 Video Anlatım
Bu analizin Spor Bilimleri dosyası üzerinden uçtan uca uygulanışı için aşağıdaki videoyu izleyebilirsin.
▶ UMAP — video anlatım
Bu bölüm, Kümeleme ve Boyut İndirgeme videosunun içinde yer alıyor (6 analiz, tek video). Aşağıdaki bağlantı doğrudan 7:38 dakikasından, bu analizin anlatıldığı yerden başlar.
🎓 Eğitim Bilimleri · 🧪 Fen Bilimleri ve Matematik · 🏛 Mimarlık, Planlama ve Tasarım · ⚙ Mühendislik · 🏥 Sağlık Bilimleri · 📊 Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler · 🌾 Ziraat, Orman ve Su Ürünleri
📚 Bu Analizi Yaptıysanız MerQur’u Atıf Yapın
MerQur’u kullanarak bilimsel bir çalışmada bu analizi gerçekleştirdiyseniz, akademik atıf zorunluluğu kapsamında lütfen aşağıdaki atfı kullanın (APA 7):
Örücü, Ö. K. (2026). MerQur: Bütünleşik Akademik Veri Analizi ve Raporlama Platformu [Bilgisayar Yazılımı] (Sürüm 1.0.0). https://doi.org/10.53463/merqur.2026001
BibTeX, RIS, EndNote ve İngilizce karşılığı için: tüm atıf formatları →
- American Psychological Association. (2020). Publication manual of the American Psychological Association (7th ed.).
- Field, A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS Statistics (5th ed.). Sage.
- Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum.